Over Shosholoza, pepperspray en Nelson Mandela

Alexandra, Johannesburg.




Addictlab brengt me soms op rare plekken.
SABC - de VRT van Zuid-Afrika - werkt aan een reeks genaamd 'Dreaming The New'.
Het productiehuis had met me contact genomen, om te zien of we met Addictlab hierrond zouden kunnen samenwerken. Ze waren op zoek naar een aantal van onze labmembers die ze gedurende 45 minuten kunnen volgen.

Er waren wel wat beperkingen: de labmembers moesten erg creatief zijn, toch wel wat eloquent, en bovendien'indigenous' talen spreken. (Xhosa, Zulu, you name it)
Met enige trots kan ik dan zeggen dat zelfs met die criteria we creatief talent uit de groeiende addictlab-database kunnen halen.

Enter Mhtunzi, Danelle, en Nthabiseng.

Maar we hebben snel moeten schakelen. Mhtunzi was namelijk betrokken partij in een groot kunstwerk ter ere van Nelson Mandela's verjaardag.
Een internationale activistengroep ActionAid maakt Human Aerial Art, boodschappen en tekeningen gevormd door mensen, die vanuit de lucht gefilmd moeten worden om duidelijk te zijn. Met betrokken artisten als Yoko Ono in elk geval niet de minste.

Voorbije dinsdag gingen ze een portret maken in Alexandra, ter ere van Nelson's verjaardag, én om een boodschap de wereld in te sturen om honger uit de wereld te krijgen.

Nu, je moet weten, Alexandra, dat is niet de veiligste plek op aarde. Letterlijk miljoenen mensen wonen daar bij elkaar. De moordcijfers zijn de hoogste uit de regio, ik denk dat de teller vorig jaar 101 moorden was. Marike Hechter, m'n inmiddels rechterhand in Addictlab activiteiten in Zuid Afrika kondigt aan dat ze haar pepperspray zal meenemen. Dat is hier overigens legaal.
Ik tracht één en ander in te schatten.
Voor zo'n evenement, waar CNN naar toe komt om te filmen, waar politieagenten allerhande nodig zijn om alles in goede banen te leiden, 2000 schoolkinderen, met helicopters boven het hoofd...
Het excel document met de planning op dat ik toekrijg (minuut per minuut gedetailleerd gebracht met de taakverdeling en inschatting van mogelijke problemen) is overtuigend genoeg.
Dinsdag is misschien zelfs de enige gunstige dag om eens een kijkje in Alexandra te nemen.

En inderdaad. Politie overal, de omgeving van de school en het cricket veld helemaal afgeschermd. Met onze auto en huidskleur moet het direct duidelijk zijn dat we bij 'het organiserend' comité horen, wat wat veel eer is voor de kleur van mijn huid.

We hebben hoegenaamd geen probleem om helemaal tot op het cricket veld te rijden, waar we vriendelijk knikkend naar de politiewagens een eindje verder op een strategische plek op een heuvel postvatten om alles goed te bekijken. Naast ons staat een jeep met een camera aan een hoge paal, die timelapse beelden zal maken.

Mhtunzi is druk in de weer om de afbeelding van Nelson Mandela met een lint op de grond te bevestigen. Het is het beeld van Mandela zoals hij jaren geleden uit de gevangenis kwam.

Kinderen in het geel worden in een grote cirkel geplaatst rond de tekening: zij zullen een Ubuntu vormen, een drumcirkel.
Binnenin nemen kinderen met witte hemden plaats op het lint en beginnen zo Nelson Mandela vorm te geven. Kinderen met rode schooluniformen vormen het woord Freedom, andere de woorden From Hunger.

Het duurt wat om het gezicht goed te krijgen, maar precies op tijd kan de helicopter achter ons opstijgen met de CNN camera en persfotografen.
Beneden op het plein naast de immense tekening zorgt een muziekgroepje voor entertaining. Als 2000 kinderen 'Shosholoza' aanheffen, vervloek ik mezelf dat ik Lucas en Emma niet heb meegenomen.



Students were choreographed by John Quigley of ‘Circle Up Now’ in collaboration with local artist Mthunzi Ndimande.







Een SABC cameraman die mijn roofrack uittest en ziet dat het goed is.






Links
actionaid
EveryHumanhasrights

CircleUpNow

Grensgevallen.

We zijn terug. Heelhuids. Niet verslonden door leeuwen of krokodillen, niet aangevallen op de Caprivi strip, wél vast gereden in het zand van Chobe, en wél de extra benzine op het dak moeten aanspreken om tot in Nata te geraken wegens de Unleaded niet voorradig in Kasane.
Verhalen genoeg, dus. Waar zal ik beginnen? Het is niet dat ik geen foto's heb, dat moet het understatement van het jaar zijn.

Laat ik maar beginnen met ... grensgevallen.
We hebben wel wat grenzen overgestoken op onze reis.

Uit Zuid-Afrika, naar Botswana.
Uit Botswana, naar Namibië.
Uit Namibië, naar Zambia.
Uit Zambia, naar Botswana
Uit Botswana, naar Zuid-Afrika.
Dat zijn er 10. Reken daarbij een veelvoud aan documenten die ingevuld dienen te worden om zowel grote mensen, kinderen , als auto het ene land in, het andere uit te krijgen.

Grote logboeken met lijntjespapier en onooglijk kleine blaadjes hebben we volgepend met de nummerplaat van de auto, identiteitskaartsnummers, chassisnummers en de nummers van onze motor. (Niet dat ik van het bestaan van een Engine nummer op de hoogte was, maar alla, een mens reist om te leren.)

Een paar grensovergangen moet ik u toch beschrijven wegens de moeite.
Neem nu de grensovergang Zambië - Botswana.

De grens ligt aan de rivier. Wat zeg ik, de grens is de rivier.
Dus moet je je uitschrijven in het ene land, overvaren, en je inschrijven in het andere.Symbolischer kan haast niet. Het probleem was er niet zozeer voor ons. Maar de overzet had maar plaats voor 1 (één) vrachtwagen en 2 personenauto's. Dus staat er een erg lange rij van vrachtwagens aan te schuiven en economische tijd te verliezen.








Of neem de Zambian Rip off experience.
De - naar we vermoeden : Ierse - mevrouw van de Caprivi Lodge in Katima Mulilo (Namibië) had ons gewaarschuwd. De brug naar de grens is een erg mooie, maar de weg van daar naar Livingstone (Zambia) is druk.
Nu de brug was niet erg speciaal, tenzij je Iers bent en een lodge in de Caprivi strip openhoudt, dan verandert uw wereldbeeld.
Op de weg naar Livingstone, volgens haar te mijden wegens te druk, hebben we over een afstand van 100 km misschien één vrachtwagen gekruist. Het vierarmenkruispunt en de E40 in Bertem zijn plots erg ver weg. Wél meer volk op de baan, dat wel. Meer fietsen ook. Ik denk dat we deze mensen echt verder zouden helpen moesten we onze oude fietsen uit onze stoffige Vlaamse garages halen en die naar hier versturen. Véél beter gebruik. En ik moet toegeven dat ik de rijzige trotse gestaltes van de Namibiers - en hun vrouwen - esthetisch mooi vind.

De grensovergang naar Zambia heeft een hoog Afrikaans gehalte, wat gezien de geografische ligging niet eens zo gek is. De formaliteiten en de douanekantoren zélf zijn dat wel.

We beginnen met aanschuiven in de lange rij buiten, tot een hulpvaardige mede-aanschuiver ons attent maakt dat ze daar staan voor border permits, en dat wij met onze paspoorten voor mogen.
Aan de balie van het kantoor gaan de paspoorten vlot. We moeten - véél - betalen voor een one way permit. Dan moeten we nog naar een achtergelegen lokaaltje om een document te hebben dat onze auto doorlaat.
Maar daarvoor moeten we een third party hebben: een verzekering die ongevallen met schade aan derden dekt. Dat kan - how convenient - in de chalet buiten.
Als u dacht dat chalets steevast gelinkt moeten worden aan zware skibotten, lallende Duitsers en Glühwein met kaneel, think again.
In Zambia koopt u hier uw verzekering voor uw auto.

Dan, naast de chalet, moeten we de Council levy betalen. Een aftandse Nederlandse sleurhut zorgt voor het officiele kantoor waar je de taks betaalt. Dan terug naar loket 2 voor weer meer stempels en meer geld: hier betaal je de carbon tax , een tax afhankelijk van de zwaarte van je motor.

De betalingen gebeuren liefst in Dollar, want de lokale munt (Kwacha) doet het niet erg goed, maar bijlange nog niet zo slecht als de record-inflatiezwangere Zimbabwaanse dollar van de buren. Als wij zo'n anderhalf uur later klaar zijn, staat de man die ons eerst zei dat we voor mochten, nog steeds in dezelfde rij, een meter of twintig opgeschoven. Petra bedenkt dat het niet zo moeilijk moet zijn om deze processie van Echternach te verbeteren.En ik was al plannen aan het maken om de hele grenspost te hertekenen. Gebouwen én flow. Maar goed, we zijn op vakantie, en niemand heeft ons iets gevraagd, buiten geld en documenten met gewichtig aandoende stempels.












En dan zijn er nog die andere grensgevallen. Regelmatige controles doorheen Botswana, waarbij road blocks je tegen houden en controleren of je geen rood vlees of melk producten bij hebt, een gevolg van de mond- en klauwzeer epidemies die ze hier nog steeds erg vrezen.

Ook die procedure leren we snel.
Alle medereizigers moeten uitstappen en met hun schoenen - en graag ook de schoenen die je extra bij hebt - in een zout bad stappen.

De bestuurder zelf dient ofwel met de auto door een bad te rijden, of, laat de banden besproeien door een ijverige sproei-beambte. Daarna kan je je medereizigers oppikken aan de andere kant van de bareel.

We stellen niet te veel vragen. Er zal wel een logica achter zitten, en indien niet, het genereert weer wat extra jobs.

Eén keer hebben we een probleem. We hadden het juist voorbeeld willen geven. Je màg vlees vervoeren, als dat door een geregistreerde veearts is goedgekeurd. Dus in Maun waar alle reizigers hun inkopen doen om verder het land door te trekken, laten we braaf het vlees keuren en de frigo verzegelen om mee met ons naar de woonboot te gaan waarmee we de Okavango delta zullen afvaren.

Het is op de terugweg, met een niet meer verzegelde frigobox en toch nog 'boerewors' aan de lopende meter dat we worden tegengehouden.
De optie om het daar voor de bareel te gaan braaien en nuttigen speelt in onze gedachten en maken interessante beelden los in mijn verbeelding. Maar uiteindelijk geeft de politieagent van dienst het fiat, en laat ons door.





Er zijn er ook die die sproei-stops erg kunnen waarderen. Wat dacht u van deze geiten, die we tegenkomen als we water bijvullen langs de kant van de weg. Tot op hun knieën gingen ze zitten om toch maar een lek te hebben van de gebruikte zoutoplossing.